Rozwój dziecka to czas intensywnych zmian fizycznych i motorycznych, które mogą prowadzić do nieprawidłowości w postawie ciała. Problem ten staje się coraz bardziej powszechny wśród dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Wczesne rozpoznanie wad postawy ma kluczowe znaczenie dla skutecznej terapii i zapobiegania poważniejszym komplikacjom. Do najczęstszych wad postawy należą skolioza, nadmierna kifoza, nadmierna lordoza, płaskostopie oraz wady kolan.
Najczęstsze problemy posturalne:
Skolioza to boczne skrzywienie kręgosłupa, które może obejmować różne odcinki, takie jak piersiowy czy lędźwiowy. Wyróżnia się różne rodzaje skolioz, w tym idiopatyczne, strukturalne i czynnościowe. Charakterystycznymi objawami są nierówna linia ramion lub bioder, asymetria w talii oraz wybrzuszenie jednej strony pleców w pozycji skłonu, zwane garbem żebrowym. Regularne badania profilaktyczne w szkołach oraz wizyty u ortopedy są niezbędne do wczesnego wykrycia tego schorzenia.
Nadmierna kifoza to nadmierne wygięcie kręgosłupa w odcinku piersiowym, prowadzące do zaokrąglonych pleców. Może być wynikiem osłabienia mięśni grzbietu, nieprawidłowej postawy lub chorób, takich jak choroba Scheuermanna. Typowe objawy to garbienie się, wystające łopatki oraz ból pleców po dłuższym czasie siedzenia lub stania. Warto zwrócić uwagę na takie symptomy szczególnie w okresie intensywnego wzrostu dziecka.
Nadmierna lordoza charakteryzuje się wyraźnym wygięciem kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Towarzyszy jej przodopochylenie miednicy, wklęśnięcie w dolnej części pleców oraz problemy z pochylaniem się do przodu. Dzieci mogą odczuwać dyskomfort podczas długotrwałego chodzenia lub stania. Schorzenie często wiąże się z osłabieniem mięśni brzucha oraz nadmiernym napięciem mięśni prostownika grzbietu.
Płaskostopie jest spowodowane spłaszczeniem łuku podłużnego stopy, co może prowadzić do bólu oraz zaburzeń biomechanicznych całego ciała. Objawia się niskim lub niewidocznym łukiem stopy w pozycji stojącej, nadmiernym zużyciem wewnętrznej części podeszwy butów oraz dolegliwościami bólowymi stóp, kolan czy pleców. Regularne kontrole u podologa oraz stosowanie wkładek ortopedycznych mogą skutecznie poprawić funkcję stóp i zmniejszyć objawy.
Wady kolan, takie jak kolana szpotawe (odchylone na zewnątrz) czy kolana koślawe (zbliżone do środka), również należą do często spotykanych problemów. Kolana szpotawe są widoczne, gdy dziecko stoi z nogami złączonymi, a między kolanami pozostaje duża przestrzeń. Kolana koślawe, odwrotnie, powodują, że kostki nie stykają się, mimo złączonych kolan. Wady te mogą prowadzić do zmiany osi kończyn dolnych, dyskomfortu podczas chodzenia i nietypowego kształtu kolan.
Zapobieganie i korekcja wad postawy
Zapobieganie i korekcja wad postawy u dzieci opiera się na kilku kluczowych elementach. Regularna aktywność fizyczna, taka jak joga, pilates czy pływanie, wzmacnia mięśnie odpowiedzialne za utrzymanie prawidłowej postawy. Ważna jest edukacja dotycząca prawidłowego siedzenia, stania i chodzenia, a także regularne kontrole u specjalistów, takich jak ortopeda, fizjoterapeuta czy pediatra. Dostosowanie stanowiska do nauki, w tym biurka i krzesła, do wzrostu dziecka oraz wybór dobrze dopasowanego obuwia wspierającego mechanikę stopy są kolejnymi istotnymi krokami.
Podsumowując, wady postawy u dzieci są poważnym problemem, który może wpłynąć na ich zdrowie i jakość życia w dorosłości. Regularna obserwacja, profilaktyka i odpowiednie działania korekcyjne pozwalają na skuteczne zapobieganie tym problemom. W razie wątpliwości warto jak najszybciej skonsultować się z odpowiednim specjalistą, aby zapewnić dziecku prawidłowy rozwój i dobre samopoczucie.
