W poprzedniej części skupiliśmy się na zaletach chodzenia bez obuwia. Dziś postaramy się wyjaśnić, jak dobrze dopasować buty do stopy.
Stopa spełnia cztery zasadnicze funkcje i są to: funkcja podporowa, amortyzacyjna, równoważna i lokomocyjna. Odpowiednio dobrane buty nie tylko nie przeszkadzają w wypełnianiu naturalnych zadań stóp, ale też mogą wspomagać ergonomiczną pracę tej części ciała.
Jak odpowiednio dobrać obuwie?
1. odpowiednia długość i szerokość – buty nie mogą obcierać, cisnąć, ograniczać wyprostu palców podczas obciążania. Zbyt wąskie obuwie ogranicza możliwości pracy krótkich mięśni stopy oraz negatywnie wpływa na długość więzadeł, wpływających na wysklepienie stopy.
2. elastyczna podeszwa – jest niezbędna, by but spełniał swoją funkcję amortyzacyjną. Zbyt twarda podeszwa służy przenoszeniu obciążeń wyżej – na kolana, biodra i kręgosłup. Te kumulowane obciążenia grożą w późniejszym czasie urazami i zwyrodnieniami. Ponadto, sztywna podeszwa nie pozwala na odpowiednią propulsję, czyli przetoczenie się stopy po podłożu. W skrajnych przypadkach, u osoby chodzącej w bardzo złych butach możemy obserwować pojawienie się cech chodu patologicznego. Nie mówiąc o tym, że buty ze sztywną podeszwą będą często obcierać pięty.
3. Zapiętek – powinien dobrze obejmować stopę i być zrobiony ze sztywniejszego materiału. Dodatkowo, miękkie zapiętki szybciej ulegają zniszczeniu i deformacji, gdyż ta część jest używana do wciągania buta na stopę. Podczas przetaczania stopy, zapiętek nie powinien ruszać się w górę i w dół.
4. Ciężar obuwia – buciki dla dziecka nie powinny być zbyt ciężkie, ponieważ prowadzi to do wykształcenia patologicznych wzorców chodu. Przenoszenie stopy poza osią kończyny dolnej (bokiem), prowadzi do koślawienia stopy, kolan i nadmiernego rozciągania torebek stawowych i więzadeł.
5. Podbicie stopy – przy wyborze obuwia należy zwrócić uwagę na wysokość podbicia. Nadmierne ściskanie stopy w tym miejscu będzie powodować dyskomfort i ból oraz skutkować będzie wytworzeniem złych nawyków ruchowych u dziecka.
6. Obcas – buty z lekkim podwyższeniem na pięcie (ok. 2 cm) będą służyć prawidłowemu obciążeniu stopy.
Powyższe zasady mają przełożenie na zakup butów zarówno dla dziecka, jak i dla dorosłego. Należy jednak pamiętać, że kluczowym okresem kształtowania się szkieletu oraz wytwarzania wzorców motorycznych jest czas dzieciństwa. Dobór pierwszych butów należy więc oprzeć nie tylko o modę i aspekt wizualny, ale również o funkcjonalność i fizjologię.
Warto też wspomnieć, że w przypadku zauważalnych patologii rozwoju stóp dobrym rozwiązaniem jest stosowanie indywidualnie przygotowanych wkładek ortopedycznych. Ale to temat na inną historię 😉
